Luipaard

Traumatherapie (Somatic Experiencing)

 

Somatic Experiencing (SE) is een psycho-somatische methode voor het helen van trauma.
Met een trauma wordt in SE bedoeld: iedere gebeurtenis of serie gebeurtenissen die zo onverwacht, snel of enorm was dat je er op dat moment niet afdoende op kon reageren waardoor je zenuwstelsel overweldigd en overbelast raakte.

 

Bij Somatic Experiencing is het uitgangspunt dat er problemen kunnen ontstaan als je zenuwstelsel overweldigd raakt. De enorme hoeveelheid energie die daarbij in je lichaam wordt gemobiliseerd dient om te overleven, te vechten of te vluchten.

Als je lichaam die energie niet kan ontladen blijft je lichaam in bepaalde situaties onbewust reageren alsof er nog steeds gevaar is. De opgeslagen energie zoekt een uitweg die zich uit als posttraumatische stress. Ook jaren na de gebeurtenis(sen) kunnen nog allerlei klachten en symptomen aanwezig zijn. Denk bijvoorbeeld aan: depressie, angsten, paniekaanvallen, slaapproblemen, prikkelbaarheid, lusteloosheid, niets of weinig meer voelen, wantrouwen, schrikachtigheid, op je hoede zijn, hartkloppingen, nachtmerries of spanningsklachten.

Somatic Experiencing richt zich in de eerste plaats op de effecten van trauma in ons lichaam. Omdat lichamelijke sensaties de taal van je lichaam vormen, de zogenaamde 'felt sense', geeft het ervaren van die sensaties die bij het trauma horen, je toegang tot het verwerken van het trauma. Voorbeelden van deze lichamelijke sensaties zijn warmte, tintelingen, kippenvel, sneller of langzamer worden van hartslag, ademhaling enz.

In de therapie staat het herwinnen en gebruik maken van interne en externe hulpbronnen centraal. Hulpbronnen geven het lichaam een gevoel van vertrouwen en ontspanning die de vicieuze cirkel van aanhoudende en zichzelf versterkende spanning kan doorbreken.

Interne hulpbronnen zijn bijvoorbeeld je gevoel voor humor, je contact met de grond, je gevoel van kracht, je creativiteit, je intelligentie. Externe hulpbronnen kunnen iedere vorm van ondersteuning zijn, bijvoorbeeld steun van vrienden en familie, een fijne plek, positieve herinneringen.

Onder begeleiding leer je hele kleine stapjes te zetten: je gaat in- en uit de spanning, waardoor je steeds het gevoel houdt het proces zelf ‘in de hand’ te hebben. Je geblokkeerde overlevingsenergie kun je zo op een veilige en geleidelijke manier ontladen. Na deze ontlading ervaar je vaak meteen een sterke afname van je stress-symptomen. Omdat direct gewerkt wordt met lichamelijke sensaties is het niet nodig dat je weet wat de traumatische gebeurtenis was. Als je je herkent in een of meer van de genoemde symptomen kan SE heel goed werken.

Wanneer je een eenmalige traumatische gebeurtenis hebt meegemaakt, is een beperkt aantal sessies vaak genoeg.

Dr. Peter A. Levine, de grondlegger van SE, baseerde zijn theorie op zijn observaties van dieren in het wild. Dieren worden regelmatig met de dood bedreigd. Toch raken zij zelden getraumatiseerd. Zij weten instinctief hoe zij de intense energie die vrijkomt bij overlevingsgedrag moeten reguleren en ontladen.

 

Voorbeelden van gebeurtenissen waarbij trauma kan worden opgelopen

Een aanval waarbij men niet kon ontsnappen: verkrachting, seksueel misbruik, incest, geweld, oorlog

Evenwichtstrauma’s: val, hoofdverwonding, auto-ongeluk

Fysieke verwondingen: operaties, verdoving, verbranding, vergiftiging

Een voortdurend overbelast zenuwstelsel, bijvoorbeeld vanwege operaties op heel jonge leeftijd

Hoge koorts, verdrinking, verstikking, geboortetrauma

Natuurrampen

Getuige zijn van trauma

Ontwikkelingstrauma: verwaarlozing in vroege jeugd

Emotioneel trauma: verlies van dierbaar persoon